Studio Staring
redactie | correctie
Voor een boek dat je pakt!
Wat is het verschil tussen redactie en correctie? Eenvoudig gezegd: bij redactie werk je aan je verhaal en je zinnen, bij correctie gaan de laatste fouten eruit.
Het klinkt allemaal een beetje hetzelfde. En dat correctie wél redactie is, maar redactie níet per se correctie betekent, maakt het niet makkelijker. Daarom laat ik het je liever zien. Volg één tekstfragment door alle drie de redactierondes.
Dit is een verzonnen fragment uit een feelgoodroman. Lotte komt na drie jaar terug in het dorp waar haar moeder een bakkerij heeft.
Lotte stond voor de deur van de bakkerij. Ze keek naar de deur. Ze was eigenlijk best wel zenuwachtig. Drie jaar geleden was ze uit het dorp vertrokken, na de ruzie met haar moeder over de verkoop van het huis van haar oma, die in 1987 samen met opa Henk de bakkerij was begonnen, en die later ziek werd. Ze haalde diep adem en duwde de deur open. Het belletje rinkelde. ‘Lotte?’ zei haar moeder verbaasd. ‘Wat doe jij hier.’ Lotte wist niet wat ze moest zeggen. Ze keek naar de vloer.
Zie jij al wat er beter kan? Laten we het per ronde bekijken.
Bij verhaalredactie (of: inhoudelijke redactie) kijkt de redacteur naar het grote geheel. Helemaal uitgezoomd, dus. Een inhoudelijk redacteur herschrijft je tekst niet, maar stelt vragen en geeft advies. Bij dit fragment zou dat zoiets kunnen zijn:
Met die vragen gaat de auteur zelf aan de slag. Dit zou de herschreven versie kunnen zijn:
Het belletje boven de deur klonk nog precies hetzelfde. Lotte bleef op de drempel staan. Ze was eigenlijk best zenuwachtig. Achter de toonbank keek haar moeder op, met bloem tot aan haar ellebogen. ‘Lotte?’ zei ze. ‘Wat doe jij hier.’
Lotte had de hele treinreis geoefend wat ze zou zeggen, maar nu wist ze het ineens niet meer. Ze haalde een envelop uit haar tas en legde hem op de toonbank.
‘Ik heb de brief van de notaris gekregen,’ zei ze. ‘Ik denk dat we moeten praten.’
De scène is nu korter en spannender, en Lotte heeft een reden om er te zijn. Het verhaal staat. Tijd voor de zinnen.
Bij tekstredactie werk ik zin voor zin. Ik maak je tekst sterker en leesbaarder, en zorg dat de lezer niet blijft hangen op woorden. In dit fragment zie ik:
Na de tekstredactie (door mij, en daarna nagelopen door de auteur) ziet het fragment er misschien zo uit:
Het belletje boven de deur klonk nog precies het zelfde. Lotte bleef op de drempel staan, haar handen klam om het hengsel van haar tas. Achter de toonbank keek haar moeder op, met bloem tot aan haar ellebogen.
‘Lotte?’ Wat doe jij hier?’
Lotte had de hele treinreis geoefend wat ze zou zeggen. Nu wist ze het niet meer. Ze haalde een envelop uit haar tas en legt hem tussen de broodjes voor haar moeder neer.
‘Ik heb de brief van de notaris gekregen. Ik denk dat we moeten praten.’
Mooi, toch? Maar kijk nog eens goed.
Er zijn wat foutjes ingeslopen terwijl de tekst werd aangepast. Zie jij ze?
Dit zijn de kleine foutjes die ik in de correctieronde verbeter. Ik kijk hier dus niet meer naar de scènes van het verhaal, alleen nog naar letters en interpunctie.
De eindversie:
Het belletje boven de deur klonk nog precies hetzelfde. Lotte bleef op de drempel staan, haar handen klam om het hengsel van haar tas. Achter de toonbank keek haar moeder op, met bloem tot aan haar ellebogen.
‘Lotte? Wat doe jij hier?’
De hele treinreis had Lotte geoefend wat ze zou zeggen. Nu wist ze het niet meer. Ze haalde een envelop uit haar tas en legde hem tussen de broodjes voor haar moeder neer.
‘Ik heb de brief van de notaris gekregen. Ik denk dat we moeten praten.’
Vergelijk dat eens met de eerste versie. Zelfde scène, zelfde personages, maar een heel ander leesgevoel!
| Waar sta je? | Wat past bij je? |
|---|---|
| Het verhaal is wat jou betreft af. Tijd voor iemand met verstand van zaken om samen met jou te zorgen dat het technisch goed in elkaar zit. | Inhoudelijke redactie |
| Je verhaal heeft een stevig fundament, maar de tekst moet nog onder handen genomen worden. | Tekstredactie (doe ik voor je!) |
| Je tekst is af en geredigeerd, en je boek gaat binnenkort naar de drukker | Correctie (kan ik verzorgen!) |
Wil je weten hoe alle stappen op elkaar volgen, van eerste versie tot drukklaar boek? Lees dan Hoe maak je een boek?
Nee. Als corrector lees ik op leestekenniveau, volledig ingezoomd op de kleinste details. Zinnen die stroef lopen of een scène die niet klopt, blijven dan staan. Correctie is echt de allerlaatste stap.
Ja! Maar… niet bij hetzelfde manuscript. Want ook ik word blind voor tekst waar ik lang aan gewerkt heb. Wil je echt absoluut (op eigen risico) dat ik beide rondes voor je doe, dan moet er ten minste drie maanden tussen de redactieronde en de correctieronde zitten. In die tijd kun jij de opmerkingen bij de tekstredactie verwerken, en doe ik andere opdrachten waardoor ik jouw zetproef weer met frisse ogen bekijk.
Het fragment van Lotte is verzonnen, maar de fouten zijn realistisch. Ik kom ze in bijna elk manuscript tegen. Met de proefredactie redigeer ik de eerste 1.200 woorden van jouw manuscript. Zo zie je precies hoe ik werk, nog voordat je een pakket kiest. (De proefredactie geldt niet voor prentenboeken!)